BDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş, Balıkçılarbaşı semtinde vatandaşlarla bayramlaştı. Demirtaş'a Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Baydemir, Bağlar Belediye Başkanı Yüksel Baran, Sur Belediye Başkanı Abdullah Demirbaş, Yenişehir Belediye Başkanı Selim Kurbanoğlu, BDP Diyarbakır İl Başkanı Nijat Yaruk'un yanı sıra çok sayıda partili de eşlik etti. Vatandaşların yoğun ilgi gösterdiği Demirtaş, vatandaşlarla sohbet ederek sorunlarını dinledi.

HÜKÜMET AÇIKLAMA YAPSIN

Hevserokê BDP'ê li Semta Balikçilara Amadê beriya Cejna Remezanê cejna welatiyan pîroz kir. Demîrtaş, bi Şaredarê Bajarê Mezin ê Amedê Osman Baydemîr, Şaredarê Surê Abdullah Demîrtaş, Şaredarê Baglarê Yuksel Baran, Şaredarê Yenîşehîrê Selîm Kurbanoglu, Serokê Rêxistin BDP'ê yê Amedê Nijad Yaruk û gelek endamên partiyê re cejna welatiyan pîroz kir.

CEJNÊ LI KURDAN KIRIN JEHR

Demîrtaş, piştre li Navenda Çand û Hunerê ya Dîcle-Firatê, di derbarê pêşveçûyînên siyasî yên dawî daxuyanî da. Demîrtaş, diyar kir ku li gel biryara bêçalaktiyê hikûmetê operasyon neda rawestandin. Demîrtaş, anî ziman ku herî dawî li Colemêrgê di encama operasyonê de 9 gêrîllayên HPG'ê jiyana xwe ji dest dane. Demîrtaş wiha domand: "PKK, agirbestê îlan kir. Lê li hemberi vê yekê hikûmet ji agirbestê re dibêje 'Qaşo agirbest'. Piştre jî operasyonan li dar dixe. Nexwe gotina hikumetêya aştiyê jî 'Qaşo aştiye'." Demîrtaş, anî ziman ku eger Serokwezîr bixwaze di çend saetan de operasyonan dê bide rawestandin û got, "Qetilkirina 9 gêrîllayên HPG cejn ji kurdan re kiriye jehr"

QETILKIRINA GÊRÎLLAYAN PROVAKASYON E

Demirtaş da zanîn ku cejn li kurdan heram kirin û wiha dirêjî da axaftina xwe: "Di roja arîfeyê de cenazeyê 9 ciwanên kurd li Wan di morgê dane. Hem dikujin û hem jî dibêjin 'bilê bên teslîm bibin' Gelo rezaletekî wisa çêdibe? Ma ramaneki aştıyê ya wisa çêdibe. Gelo çareseriyekî wisa çêdibe? Çend roj berê serokwezîr li Amedê û Wanê behsa êrîş rondikên dayîna îşkenceyên li Girgeha Amedê pêk hatin û Apê Musa dikir. Hêj Serokwezîr negiştiye Enqereyê 9 cenazeyên ciwanên kurd danîn morga nexweşxnaeya Wanê." Demîrtaş, diyar kir ku operasyona qetilkirina 9 gêrîllayên HPG'ê ji bo gelê kurd provoke biken pêk hatiye û wiha pê de çû: "Heke di serê serokwezîr de projek hebe bila aşkera bike. Serokwezîr bila nebe sedema kuştina ciwanan. Heta 20 mehê çi projeya wî heya bila derkeve aşkera bike. Hûn dizanin dema ku li ber serokwezîr pronton tunebe nikara biaxive û nizane wê çi bêje.

BILA SEROKWEZÎR BERÊ BIBE MIROV

Demîrtaş, nerazîbûnên dijwar nîşanî gotinên serokwezîr tirk yên "Bila berê bibin kurd pişt re biaxivin" dan û wiha axivî: "Serokwezîr bila berê bibe mirov. Bila mirovahiya xwe bi bîrbîne pişt re behsa nasnameyên nijadan bike. Ji bo azadiyan bi parêzên kurd û tirk en pêvîst e. Heta niha me bi hemûna xwe ya kurd gelek xweşî ne jîn lê me şerim jî nekir. Em bi nasnameya xwe ya nijadî tenê dixwazin bibin mirov. Hevalên me Akin û Ufuk jî di nasnameya bi rûmet re hatine cem hev. Serokwezîr bi van gotinan çiqas nijadpest û faşîst e derketiye holê."

BILA SEROKWEZÎR DAXUYANÎ BIDE

Demîrtaş, anî ziman ku ew li bendê ne ku Serokwezîr der barê vê operasyonê de daxuyanî bide û wiha got: "Bi vê bûyerê dixwazin beriya cejnê peyamekê bidin kurdan. Dibêjin 'Me 9 zarokê kuşt û xist morgê' Serokwezîr li ser vê yekê dê çi bêje? Em dixwazin Erdogan li ser vê yekê daxuyaniyekê bide. Ji ber ku kesên li wir tên kuştin ne berxik û karikin. 9 ciwanên kurd in. Her ciwanek bi qasî ciwanê tirk, ereb û ciwanên neteweyên din bi qîmet in. Ji ber ku mirovin û dayik û bavê wan hene. Gelê kurd beriya cejnê ji Serokwezir daxuyaniyê dixwaze. Ev çi provokasyon e. Kî çima van provokasyonan pêk tîne? Kî di vê pêvajoyê de çima operasyonan pêk tîne. Divê ev yek bên aşkerekirin. Divê Serokwezir Erdogan beriya 13'ê îlonê daxuyaniyê bide."

ANF NEWS AGENCY

BEHDÎNAN - Serokatiya Konseyar Rêveber ya KCK’ê Cejna Remezanê li Gelê Kurd û hemû alema îslamê pîroz kir.

Peyama Serokatiya Konseya Rêveber ya KCK’ê wiha ye:

“Em Cejna Remezanê ya yekitî, piştgirî, pavekirin û aşityê, ya alema îslamê li gelê Kurdistanê pîroz dikin, ev hêvî dikin ku ji bo gelên herêmê û mirovahiyê aşitî, xêr û xweşiyê bîne. Em destpêkê cejna Rêber Apo, ya malbatên şehîdan, hemû kesên li zîndan, çiya û her qadê jibo azadiyê têdikoşin pîroz dikin û em şehîdên xwe bi rêzdarî û minetê bibîr tînin.

Jibo di meha pîroz a Remezanê de şer û pevçûn neqiwin, jibo xwîn nerije, jibo aşitî pêk were me wekî Tevgera Azadiya Kuristanê ji 13’ê tebax û heat 20 îlonê biryara bêçalakîtî ya yek-alî da. Gêrîllayên azadiya Kurdistanê tîp bi tîp vê biryarê pêk anîne. Me dixwest di meha pîroz ya gelê Kurdistan û Rojhilata Navîn de aşitî pêk bê û lê belê bersiveke erênî jibo vê daxwaza me nehatiye dayîn. AKP’ya rûyê we bi maskeyê îslamiya sextet nixamtî û galegalên sextekar li ser zimanê xwe digerîne, bi berpirsyarina hikûmetê, êriş û operasyonên li dijî gêrîllayên di pozusyona bêçalakîtiyê de hatine berewamkirin. Di meha Remezanê de divê aşitiya civakî desthilat be, lê belê bi operasyonên ku dane destpêkirin, diyar dibe ku dixwazin bi xwîna zarên kurd û girtina nunerên siyasî yên kurd cejna xwe pîroz bikin. Wateya ku serokwezîrê dewleta Tirk Recep Tayyîb Erdogan dide Cejna Remezanê, ne aşitî û biratî, xwîn, şer û rondikên çavan e.

Destê ku tevgera me ya azadiyê jibo aştiyê dirêj kirî, dewleta dagirkera Tirk û Hikûmeta AKP’ê vî destî negirt û xwest şer dijwartir bike. Serokwezîrê Tirk Recep Tayyîp Erdogan, jibo destûra bingehîna 12’ê îlonê ku hebûna kurdan înkar dike, bide pejirandin gelek hewldan dike, ev jî bixwe trajediyeke. Dixwaze vê yekê weke cejna duwemîn biser bixe.

Careke din erêkirina destûra bingehîn ya ku hebûna netewî, mafên netewî û azadiya gelê me negire nava xwe tu carî nabe cejn. Tenê dikare bibe komkujiya demokrasiyê. Cejna 12’ê îlonê ya Hikûmeta AKP’ê tê wateya careke din înkarkirina gelê me. Erdoganê ku naxwaze êşa gelê me û derdorên din yên bûyîn mexdûrên 12’ê îlonê bibîne, tenê dixwaze desthilatiya xwe bişidîne û înkarkirina gelê kurd jî zêdetir bike.

Jiber vê jî wê helwesta boykot ya alî û kesên alîgirên demokrasî û guhertinê, komploya destûra bingehîn ya AKP’ê vala derxînin û jibo dertûreke din a bingehîn zemînek nû ava bikin. Wê helwesta gelê Kurd ya boykotê wateya vîna xweseriya demokratîk bi xwe re bîne.

Em careke din Cejna Remezanê li gelê xwe pîroz dikin û hêvîdarin ku wê di nava xwe de yekiyê pêk bînin û aşitiyê pêk bînin û li hev werin”.



ANF NEWS AGENCY

Di encama serdegirtina mala ya vê sibehê li Bazîdê de bi hinceta ku “Propagandaya Rêxistinê kirine” û “ Zirar dane malê raya giştî” Sevaş Geçmez, Mehemet şakir Karabag, Îhsan Bayraci, ÎbrahÎm Yaşar, Mûrat Karaytû û Firat Goçer xistin bin çavan. Li hêviyê ne ku kesên binçavkirî îro derkeve hemberî Dosgeriya Komarê

FARQÎN

Meclîsa Jinan a Farqînê bi beşdariya nêzî 500 jinî li gundê Çirikê civîn li dar xist.

Meclîsa Jinan a Farqînê di ketina gunde bi dirûşmên “ Boykot”, “Bijî Serok Apo”, Bê serok jiyan nabe!”, Kujer Erdogan” , “ Erdogan Kerdogan tu qurbana Ocalan” û bi tilîliyan hatin pêşwazîkirin.

Li ser navê Meclîsa Jinan a Farqînê Sadîye Çîçek di axaftina xwe ya ku li derdora 500 jinî Lê guhdarî dikir de got, “ Xebatên me li navenda navçeyê li 11 taxan didome. Ziyareta me ya niha jî di vê çarçoveyê de ye. Heta referandûmê em ê bi vî rengî bixebitin. Gelê me şiyar bûye. Em dizanin ku ev gundê me jî gundekî hişyar e.”

Çîçek axaftina xwe wisa dewm kir, “ Ji berk u derheqê Kurdan de tu tişt tuneye em ê boykot bikin. Berê jî di makezagonê de Kurd tune bû û nih jî tuneye. Wekî gelê kurd baweriya me heye, em ê bixebitin. Em ê sindoqan vala bişînin. AKP û hemû partiYên din her dem em xapandine. Her dem deng ji gelê Kurd girtine û di ser de zimanê wan qedexe kirine.”

her wisa Meclîsa Jinan a Farqînê ragihand ku he roj li 2 taxên navçeyê jî civînan li dar dixin.

Polîsan şevê din li dor saet di 21.00'an girtin ser kargeriya Serokê Rêxistina BDP'ê ya Gimgimê Sirri Sever û Seven binçav kir. Yekîneyên Midûriyeta Polîsan, bi daxwaza Serdozgeriya Komarê ya Gimgimê bi îdîaya "li cihê karê wî amûrên teqemeniyê hene" lêgerîn kirin û pişt re Sever binçavkirin. Polîsan pişt re Sever birin Midûriyeta Polîsan a Gimgimê. Sever piştî îfadeye serbest hate berdan.

NAVENDA NÛÇEYAN - Endamê Konseya Rêveber ya KCK’ê Cemîl Bayik axaftinên Serokwezîrê Tirk Erdogan yên di mitînga 3’ê Îlonê de li Amedê de gotî, nirxand û got; “Erdogan bi axaftina kirî nîşan da ku çiqas ketiye rewşeke dijwar. Ji bilî dubarekirinên tê zanîn tiştekî cudatir negotiye. Jixwe ji bilî ve ne mumkûn e tiştekî din jî bigotiba” .

Endamê Konseya Rêveber ya KCK’ê Cemîl Bayik di gotara di Navenda Lêkolînên Stratejîk a Kurdistanê de, hatin Serokwezîrê Tirk Recep Tayyî Erdogan ya Amedê nirxand û encamên ku ji hatina Erdogan ya Amed û axaftina di mitîngê de kirî, di 6 xalan de rêz kir. Bayik diyar kir ku Erdogan texmîn dikir ku wê kurdan bixapîne.

WÊ AKP’Ê PÊŞANDANEK MEZIN LIDAR BIXISTIBA...

Bayik diyar kir ku wê Erdogan di 3’yê îlonê de li Amedê axaftina ku bikira pêk anî û got; “Li gorî gotinên parlamenterê AKP’ê yê Amedê Abdurrahman Kurt, wê AKP pêşandaneke mezin nîşan bidaba. Di encamê de mîtîng pêk hat û der barê encamê wê de şîrove hatin kirin. Tê fêmkirin ku divê mîtînga Erdogan li Amedê pêk anî baş bê nirxandin û ji wê encamên rast bê derxistin. Heke bi nêzîkatiyeke weke ku tê xwestin mirov negire dest encamên jê bê derxistin jî ji tiştê ku tê zanîn wêdetir be. Di nirxandinên ji bo weşanên çapemeniyê de dihatin kirin de encameke wiha derdikeve”.

ÇAPEMENIYA ALÎGIR MANÎPULASYONEKE AMADE KIRIBÛ

Bayik bal kişand ku ji beriya 3’yê îlonê çapemeniya alîgirê AKP’ê bi nûçeyên asparagas manîpulasyoneke tam ava kiribû û wiha berdewam kir; “Li gorî vê; “Li Amedê di 12’ê îlonê de di dengdayîna gel de polîtîkaya AKP’ê ji aliyê gel ve bihatiba tercîhkirin.”, “Bandora BDP’ê ya li ser gel kêm bûbû.”, “Serîrakirina Rêxistinên Saziyên Sivîl li hemberî BDP’ê qewimîbû.” hwd. Mîtînga 3’yê îlonê pêk hat û tiştê ku çapemeniya alîgirê AKP’ê dixwest di mejiyê raya giştî de biafirîne, tu rastiyan îfade nake. Di encama derketî holê de nîşan da ku tu tişt ne di lehê AKP’ê de ye”.

JIBO MITÎNGÊ HEMÛ DERFETÊN DEWLETÊ BIKAR ANÎ

Endamê Konseya Rêveber ya KCK’ê Cemîl Bayik encamên ku divê mirov ji mitînga Serokwezîrê Tirk ya 3’ê Îlonê bi dest bixin wiha rêz kir:

“1- Li gorî agahiyên polîsan, 20 hezar kes beşdarî mîtînga R.T. Erdogan bûye. Em rastiya ku kesên tevli mîtîngê bûne ji derve hatiye û kesên din jî polîsên sivîl, karmendên dewletê, cerdevan û malbatên wan in li aliyekî, bajarekî ku şêniya wê zêdetirî milyonekê ye aşkereye ku tu cidiyeta hejmareke wiha tune ye.

Partiyeke hikûmetê li gel ew qas derfetên dewletê bi kar anî û hemû hêza xwe xist hereketê û li qadê berhevkirina 20 hezar kesî tê wateya tam fiyaskoyê.

JI AXAFTINA WÎ DIYAR BÛ KU DI ÇI REWŞEKE DE YE

2- R.T Erdogan bi axaftina kirî nîşan da ku çiqas ketiye rewşeke dijwar. Ji bilî dubarekirinên tê zanîn tiştekî cudatir negotiye. Jixwe ji bilî ve ne mumkûn e tiştekî din jî bigota. Wisa xuya dike ku kesên çûn axaftina R.T. Erdogan guhdarî bikin, heta wê deqeyê heke piştgiriya AKP’ê dikirin jî, ji wê rojê pê de fikra xwe guhertine.

ŞAŞ GOTINA NAVÊ GIRTÎGEHA AMEDÊ

3- R.T. Erdogan di sala 2005’an de dema çûbû Amedê bi gotina “Pirsgirêka kurd pirsgirêka min e” hewayek afirandibû. Di roja 3’yê îlonê di kêleka wê de jî derbas nebû. Tenê tiştên ku derbasî dîroka kurdan bûne, di hişmendiya wan de hatiye bicihkirin îstismariya wê kir. Bi şaşgotina navê Girtîgeha Amedê Numareya 5’emîn, navên Mûsa Anter û Ahmet Kaya bi bîr anî.

R.T. Erdogan texmîn kiriye ku bi vê yekê gelê kurd bixapîne. Bi vê nêzîkatiya xwe gelê kurd xistiye şûna zarokekî ku bixapîne. Her hal xuya dike ku R.T. Erdogan ketiye nava xefletekê û ji bîr kiriye ku ji ber hişmendiya ku zarokên kurd jiya ne ew avêtine girtîgehan, cezayên hepsê yê giran li wan hatiye birîn, ji îşkenceyan derbas bûne û hatine qetilkirin.

GELÊ AMEDÊ KUJERÊN MUSA ANTER DINASIN

Dîsa wisa xuya dike ku kê Mûsa Anter qetil kiriye, di pişt cînayetên kiryarên wan nediyar rastiya ku cîgirê wî Abdulkadîr Aksû heye di serî de gelê Amedê û hemû kurd dizane jî ji bîr kiriye ku, texmîn kiriye gelê kurd bixapîne.

4- R.T. Erdogan bi axaftina xwe îlan kir ku piştî 12’ê îlona 2010’an ji beriya wê ne cudatir be. Di vê wateyê de gotina ku “Destûra Bingehîna nû bê amadekirin” wê piştî hilbijartinên giştî yên di 2011’an de pêk bê tam xapandinek e.

Destûrek Bingehîn demokratîk, wekhevî, azadîparêz, sivîl, nû ancax ji aliyê mecliseke avakar bê amadekirin. Yên ku vê rastiyê nizanin jî tune ye. Dîsa Meclisa Avakar jî her kes dizane ku bi îradeya cudahiyên siyasî, civakî, çandî hwd. pêk tê. Bi benda hilbijartinê ya ji sedî 10 ne mumkûn e ku meclisa ava bibe vê taybetmendiyê bihewîne. Ji ber vê yekê beriya her tiştî ji bo makeqaûneke nû beriya her tiştî astengiyên li pêşiya avahiya ku cudahî û piraniya welat nahêle temsîl bike ji holê bê rakirin.

Ji ber vê yekê waada “Destûra Bingehîna nû” ya R.T. Erdogan ku li Amedê behs kirî tam xapandineke û garantîbûna hilbijartinên 2011’an îfade dikî. Dîsa bi gotina “Em ê girtîgeha Amedê hilweşînin” hemleyeke ku ji bo şerma xwe ya weke lekeyeke reş di dîrokê de cih girtiye binixumînine. Ji bilî vê tu wateya wê tuneyê.

ATALAY BIRYARGEHA XWE BIRIYE AMEDÊ

5- Ev encamên ku di 3’yê îlonê de mîtînga R.T. Erdogan pêk aniye derxist holê, bi xwe re divê Hêzên Demokrasî û Azadiyê hêj hestiyartir bin û hewcedarî pê heye ku amadetir bin. Divê neyê jibîrkirin roja 12’ê îlonê ne tenê pîneyên AKP’ê yên di makeqanûna faşîst a 12’ê îlona 1980’ê bê dengdayîn. Di heman demê de li hemberî sazûmankariya siyasî ya dagirker û li hemberî siyaseta înkar-îmhayê sekna gel îfade dike. Hikûmeta AKP’ê ji bo vê asteng bike û vê rewşê veguherîne lehê xwe wê her tiştî bike. Ji bo vê yekê ji niha ve ketiye nava liv û tevgerê. Wezîrê Karên Hundir Beşîr Atalay van xebatan di biryargeha xwe biriye Amedê de koordîne dike.

Di vê mijarê de ji hilbijartinên 29’ê adara 2009’an divê encam bêne derxistin. Di hilbijartinên herêmî de şaredariyên ku bajar, navçe û bajarokan hatibûn qezenckirin ji yên niha heyî zêdetir bûn. Dewletê mudaxeleyî vê yekê kir û hejmara şaredariyên hatibû bidestxistin di hejmarekê de hate hiştin. Dîsa nekevin vê kemînê û tedbîrên vê yekê divê bêne girtin.

LI HEMBERÎ AKP’Ê BERSIVA HERÎ WATEDAR

6- Weke encamê dikare bê gotin ku mîtînga R.T. Erdogan a di 3’yê îlona 2010’an de tam bi fiyaskoyekê encam bûye. Li Amedê gel carekeke din îspat kir ku ew ê rê nedin partî, hêz, derdor û kesên ku polîtîkayên dagirker ên înkar û îmhayê esas digirin.

Lê ev rastiya derketiye holê divê di têkoşînê de nebe sedema sistahiyê, israra di serkeftinê de û hewldana wê tu carî ji dest neyê berdan. Ev rastiya ku di 3’yê îlonê de derketiye, hewcê dike ku di 12’ê îlonê de li hemberî AKP’ê bi bersiva herî watedar veguhere encamekê”.



ANF NEWS AGENCY

AMSTERDAM - Bi sedan sale, sirê nîvîska li ser kevirekî tî yê bejna wî 2 metre, li ser herêmek bi heybet ya Zagrosê, Kêlaşînê nedihat zanîn. Nivîska bi sedan sale li ser bilindiya çiyayekî 3 hezar metre û bi Kevirê Kêlaşîn dihat navkirin, cara yekê sala 1828 hat keşifkirin. Piştî keşifkirinê nêzî 100 salan hema bêje hebûna xwe diparast. Dema sala 1961 nivîsk bi temamî hilweşiya, rastiyek nû derket holê. Nivîsk bi nalet bû...

Serê sedeya 19 û heta nîva sedeya 20. gelek kaşif, arkolog û gerokên Rojava berê xwe didan Kurdistanê. Ev erdnîgariya ku malovaniya dîrokê kirî, bi bermayên xwe yên serdema destpêkê bala rojavayiyan dikişîne ser xwe. Ev pêvajo, pêvajoya talanê jî bû. Gelek bermayên dîrokî yê Kurdistanê dizîn û birin Ewrûpayê.

Yek ji kesên di sedeya 19. De bi bermayên dîrokî yên Kurdistanê re eleqeder dibû endamê Wexfa Orient ya Franseyê Friedrich Eduard Schulz bû.

Schulz profesorekî ciwan yê beşa felsefe ya Zanîngeha Giessen li Elmanyayê bû, ew jî di nava mirovên ku dahatûyê didît de bû. Schulz jiber mereqa xwe ya zanîstnên rojhilat û jiber daxwazên ji Parîsê dihat li Wexfa Orient ya Franseyê dest bi xebatê kir.

Schulz cara yekê, sala 1828 tê Kurdistanê û li derdorê Wanê dest bi kûlanê dike. Di encama vê kûlanê de bermayekî yê Behura ya serdema Bronzê hat dîtin. Bi vî awayî Schulz bi vê xizmeta xwe bermaya destpêkê ya Ûrartûyan dît.

GOTIN SCHULZ SÎXÛRÊ OSMANIYAN E Û KUŞTIN

Schulz salên 1828-29 jibo gerekê hat Îran û Kurdistanê. Schulz di dema derbasbûnê de, li Kêlaşînê kevirê bermayê Ûrartûyan keşif dike. Schulz nivîsandina li ser kevirê tî li ser kaxezê dinivîse û diçe Elbakê.

Schulz bi gundiyên li vê derê re axivî û ji axaftinên wan nivîsand. Mîrê Hekariyê Nûrûllah Beg vê yekê dibihîse. Nûrûllah Beg wisa bawer dike ku Schulz sîxûrê Osmaniyan û jibo wana dixebite û fermana kuştina wî didin û tê kuştin. Piraniya agahiyên di destê Schulz de winda dibin.

Nûrûllah Beg jî sala 1847’ê de beşdarî serhildana Bedirxan Beg dibe, sala 1849’ê di encama binketina serhildanê de teslîm bû, hat sirgûnkirin û li Girîtê mir.

TERMÊ 38 KESAN HATIBÛN PERÇIQANDIN

Di vê demê, di nava kaşifên dihatin Kurdistanê de asurînasê Înglîz Sir Henry Crexwicke Rawlinson jî hebû. Rawlinson ji aliyê Başûrê Kurdistanê ve hat û xwe digihîne Kêlaşînê. Mixabin, hewa pir sar bû, kevirê Kêlaşînê qeşa girtibû. Rawlinson demek dirêj li herêmê ma û çend caran hewlda ku xwe bigihîne nivîsa li ser Kevirê Kêlaşînê, lê di her carekê de li rastî sermaya qeresok ya Kêlaşînê dihat.

Piştî ku Rawlinson destvala ji Kêlaşînê vedigere, vê carê rojhilatnasê Elman R. Rosch berê xwe dide kevirê Kêlaşînê. Rosch xwe û 38 kesên bi wî re xwe gihandin kevirê Kêlaşînê, lê hîn daneketine. Cesedên Rosch û kesên bi wî re yên hatîn gulekirin hat dîtin.

Piştî vê bûyerê arkeologên rojavayî demeke dirêj jibo xwe li rêzanekî digeriyan. Dihat bawerkirin ku ev kevirê Kêlaşîn kevirek bêoxire û kesê ku dest biavêjiyê nalet li wî dibare. Gelê herêmê vê yekê ji bapîrên xwe dizanîn. Nivîsandina li ser nedihat xwendin û nedihat çareserkirin.

GELO BÊŞANSIYE AN NALETE ?

Sala 1857 rojhilatnasê Elman Otto Blau jî jibo keşfa Kevirê Kêlaşînê berê xwe da Kêlaşîn. Te digot qey Blau artêşek bi xwe re aniye, çû ser Kêlaşînê û bi qalibekê nivîsê kopî kir. Blau digot qey wî karekî pir baş bi ser xistiye, lê dema qalib dadixistin deştê, di rê de şkest. Blau xwest ku careke din bi qalibeke din ve hilkişe ser Kêlaşînê, lê nameyek lezgîn hat û wî şandin Trebzonê.

Rojhilatnasek din yê Elman Waldemar Bleck sala 1891 xwest xwe bigihîne Kevirê Kêlaşînê. Lê di rê de li rastî êrişa siwariyên kurd hat û xwe bi zorî rizgar kir. Di vê êrişê de 15 kesên bi Bleck re hatin kuştin.

Bleck sala 1892 bi rojhilatnasek din yê Elman Lehmann-Haupt re xwe hilkişiyan serê Kêlaşînê, lê vê carê şert û mercên hewayê nehêla nivîsa li ser Kevirê Kêlaşînê bê xwendin. Qeşayê Kevirê Kêlaşîn girtibû. Bleck vê carê jî li rastî êrişekê hat û êdî venegeriya.

NEPENIYA KEVIR ÇARESER BÛ

Heta sala 1951’ê arkeologê DYE’yî George Cameron, riya gelek kesan ket Kêlaşînê û ew jî weke yên din biser neketin. Cameron di dîrokê de cara yekem nivîsa li ser Kevirê Kêlaşînê bi lateksle kopî kir û jibo lêkolînê kopiya wê şand Zanîngeha Michinganê.

Çareserkirina nivîsandinê 10 sal girt. Zanyarên ku li ser Kevirê Kêlaşînê lêkolîn dikirin, bi rastiyek bi heybet re rû bi rû man. Kevirê ku 2760 sal li ser bilindiya 3 metre bilindahiyê bû, bi nalet bû!

Nivîsk sala 802 ya B.Z ji aliyê qiralê Ûrartû Îşpnînîs ve hatibû vedan. Dema Qiral di Kêlaşînê re derbas dibû, ji şerê dagirkirina bajarê perestgeha xudayê şer Haldî lê, Musasîrê vedigeriya. Aliyek yê nivîskê bi zimanê Ûrartû û aliyê din jî bi zimanê Asûrî bû. Behsa dagirkirina Masasîr û qûrbanên ku jibo xuda Haldî dayî dikir.

HEVOKÊN NIVÎSKÊ YÊN NALETÊ DIBARÎNE

Îşpuînîs wiha naletê li nivîskê barandibû:

“Aluse tulie (Yê ku vê nivîskê ji holê rake)

Aluse pitulie (Yê ku ziyan bide wê)

Aluse iphulie (Yê ku bişkîne)

Aluse qiuraedi sepulie (Yê ku bin ax bike)

Aluse husulie (Yê ku biavêje avê)

Aluse ini pulusi esini suidulie (Yê ku ji cihê wê derxîne)

Aluse kaini serdulie (Yê ku wê li rojê veşêre)

Aluse ainiei inili dulie (Yê ku yên din <> wêrek bike)

Aluse giei inukani esinini siulie (Yê ku tiştek ji vir hilbigire û bibe)

(…)

turunini haldise mani (Xezeba Haldî bi ser wî de bibare).

Piştî Cameron nepeniya Kevirê Kêlaşîn çareser kir, arkeologek îtalî bi komek qelebalix ve, sala 1976 berê xwe da Kêlaşîn û li ser Kevirê Kêlaşîn lêkolîn kir. Lê vê lêkolînê jî tiştek ji lêkolînên Cameron zêdetir bi dest nexist.

ÎRAN KEVIRÊ KÊLAŞÎN DIZÎ Û BIR URMIYEYÊ

Artêşa Îranê sala 1980, di dema şerê Îran-Iraqê de Kevirê Kêlaşîn ji cihê wî derdixînin û dibin Urmiyeyê. Nivîsk piştî bidawîbûna şer li Mûzexaneya Arkeolojî ya Urmiyeyê hat danîn û li wê derê tê nîşandan. Kevirê bi nalet hîn di wê muzexaneyê de ye.

Li gorî hinek kesan jî kevir heta 1980 êdî hêza wî nemabû xwe li ser ling bigire. Li gorî hinekan jî niha wê kevirê bi nalet careke din bi xwe vegere Kêlaşînê û li benda roja vegera wî ne.

ANF NEWS AGENCY

Xebatkarê kovara Ozgur Halkê Alî Bîlen û 2 kesên din, bi hinceta di 15'ê Sibatê de li Mêrsînê beşdarî çalakiyê bûne hatibûn binçavkirin û serbest hatibûn berdan. Bîlen û 2 kesên din li 6'emîn Dadgeha Cezayê Giran a Edeneyê beşdarî danişine bûn. Heyeta dadgehe piştî îfadeya Bîlen û 2 kesên din girt, biryara girtinê da û şandin girtîgehê